Tarih Bilimi Nedir 8

Tarih, geçmiş zamanın incelenmesi bilimidir.[2] “Tarih”, geçmiş zamanda olan vakaların incelenmesinin yanı dizi, bu olaylarla ilişkin bilgilerin keşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile de ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan yahut âdem evladı-dışı üstelikı gözetmeksizin, makam ve vakit aralığının kestirildiği bir geçmiş vakit dilimde, menşe-sonuç ilişkisi kurup, vesika ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel nitelikli disiplin olan tarih, rastgele bir bilim kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her düzlükın dünini inceleyebilecek kadar geniş bir disiplindir. İnsanlık düni lügat konusu evetğunda, yazının icadından önceki zamanlara “tarih öncesi” denir.

Tarihî tetkik, geçmiş zamandaki olaylara ait bütün bilgilerin, vakaların vuku bulmuş olduğu devrin şartları oda önüne kızılınarak, olabilir evetğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Tarih, yaşanan vakaların bir henüz evetşanabilmesi kabilinden bir mümkünlık olmadığından tabiat bilimlerindeki kabilinden deney ve gözleme dayanamaz.

Tarih sözcüğünün Batı dillerindeki ortak içinlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (anlamı “tahkik”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, sav alma aracılığıyla bilgi edinme anlamlarında kullanılan sözcük, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının yanı dizi çok henüz geniş bir anlam yürekğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve hayvan bilgisi ve hatta gittikçe tabiat bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanılamamıyla tarih, “doğrulanmış olgular kümesi”nden diğer bir şey değildir.[5]