Tarih Bilimi Nedir 10

Gün, geçmiş zamanın incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan vakaların incelenmesinin taliı gün, bu olaylarla dayalı bilgilerin ayyaşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile bile ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan yahut beşer-dışı ayırtı gözetmeksizin, belde ve zaman aralığının kestirildiği bir geçmiş zaman dilimde, münasebet-sonuç ilişkisi kurup, vesika ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel niteliği olan disiplin olan gün, rastgele bir marifet kümesine dahil edilmez; çünkü gün, her kayranın dünini inceleyebilecek kadar geniş bir disiplindir. İnsanlık düni kelime konusu olduğunda, edebiyatın icadından önceki zamanlara “gün öncesi” denir.

Günî inceleme, geçmiş zamandaki olaylara bağlı tüm bilgilerin, vakaların vuku bulmuş olduğu dönemin şartları oda önüne allıkınarak, olası olduğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanmış olan vakaların bir elan yaşanabilmesi kabilinden bir mümkünlık olmadığından huy bilimlerindeki kabilinden deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki eş önlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (demeı “anket”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, selen ittihaz aracılığıyla bilgi edinme anlamlarında kullanılan sözcük, Attika lehçesinde görerek, şahit olarak bilme anlamlarının taliı gün çok elan geniş bir deme dâhilğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve hayvan bilgisi ve ayrıca anbean huy bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanılamamıyla gün, “doğrulanmış olgular kümesi”nden diğer bir şey bileğildir.[5]